Poradnik NGO

Obowiązki sprawozdawcze i podatkowe organizacji pozarządowych względem Urzędu Skarbowego

Uwaga, otwiera nowe okno. PDF

Poniżej prezentujemy fragmenty prezentacji przedstawionej przez pana Stefana Kosickiego i panią Małgorzatę Marchwiak z Urzędu Skarbowego w Krotoszynie podczas II Forum Organizacji Pozarządowych Powiatu Krotoszyńskiego.


 

Nadzór nad stowarzyszeniami

Zasadniczo nadzór jest realizowany przez Starostę.

Organ nadzorujący może żądać  dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia:

  • odpisów uchwał walnego zebrania delegatów albo członków,
  • może żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.

Właściwe środki nadzorcze może stosować sąd. To sąd może:

  • nałożyć grzywnę na stowarzyszenie,
  • może uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia,
  • może rozwiązać stowarzyszenie.

Sąd działa nie z własnej inicjatywy, tylko na wniosek organu nadzoru lub prokuratora.

Likwidacja stowarzyszenia

? W drodze własnej uchwały.

? Likwidacja przez sąd. Sąd może zlikwidować stowarzyszenie na wniosek organu nadzorującego jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszenie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnie z prawe lub statutem.

Sąd obligatoryjnie rozwiązuje stowarzyszenie w sytuacji:

  • gdy liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby wymaganej  do założenia,
  • gdy stowarzyszenie nie ma władz i nie ma warunków do wyłonienia tych władz w okresie roku.

 

Obowiązki stowarzyszenia wobec Urzędu Skarbowego

Jeżeli podmiot wpisany do rejestru stowarzyszeń podejmuje działalność gospodarczą podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców.

Zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników:

? Podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą w ramach wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców składają zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2

Podatnicy podatku od towarów i usług są obowiązani dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2  przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem vat.

? W celu rejestracji w zakresie podatku VAT należy złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R.

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych obowiązani są dokonać zgłoszenia NIP-2 nie później niż w terminie złożenia pierwszej deklaracji dotyczącej zaliczki na ten podatek.

Stowarzyszenie zwykłe jest prostszą formą stowarzyszenia i nie wymaga rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym , a jedynie w rejestrze prowadzonym przez starostę powiatu na terenie którego stowarzyszenie ma siedzibę. Taka prostsza formuła nie oznacza jednak, że nie ma innych obowiązków, którym podlegają pozostałe organizacje. W związku z tym , że w przepisach obowiązujących organizacje nie ma wyłączenia dla stowarzyszeń zwykłych, powinny one tak samo jak inne podmioty mieć własny numer REGON i NIP.  Nie ma tutaj znaczenia, że stowarzyszenie zwykle nie zatrudnia lub nigdy nie zatrudni pracowników, a jedynym źródłem dochodu są składki członkowskie.

Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP)

Każde stowarzyszenie zarejestrowane w KRS  musi mieć Numer Identyfikacji Podatkowej. Nie ma tu znaczenia czy organizacja prowadzi działalność czy też to, że nie zatrudnia pracowników.

NIP służy do identyfikacji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą I musimy go mieć nawet, jeżeli dochody organizacji pochodzą tylko ze składek członkowskich lub przez jakiś czas nie mamy żadnych dochodów.

NIP jest potrzebny organizacji w kontaktach z różnymi urzędami i instytucjami np. przy wypełnianiu wniosku o dotację, przy podpisywaniu umów z różnymi kontrahentami.

O NIP występujemy do skarbowego właściwego dla siedziby organizacji składając wypełniony formularz NIP-2. Do zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2 należy dołączyć:

  • zaświadczenie o numerze REGON,
  • odpis z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego rejestru,
  • umowa, statut lub inny dokument dotyczący powstania podmiotu,
  • dokument potwierdzający uprawnienia do korzystania z lokalu, w którym znajduje się siedziba,
  • umowa z bankiem lub zaświadczenie dotyczące prowadzenia rachunku bankowego

Jeżeli nowopowstające stowarzyszenie rejestrując się w KRS jednocześnie rejestruje także działalność gospodarczą to korzysta z zasady tzw. jednego okienka, co oznacza, że wniosek o nadanie numeru REGON i NIP składa razem z wnioskiem o rejestrację w KRS.

Stowarzyszenia nieprowadzące działalności gospodarczej wniosek o numer REGON i NIP muszą złożyć dopiero po otrzymaniu wpisu do KRS.

Wszystkie podmioty mają obowiązek informowania urzędu skarbowego o zmianie danych zgłoszonych przy ubieganiu się o numer NIP np. o zmianie siedziby, składu organów władzy, nowym rachunku bankowym. Zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 zgodnie u ustawą o NIP należy złożyć nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych

 

Rozliczenie dochodów organizacji pozarządowych przed urzędem skarbowym

I. Zeznania roczne:

Art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych( tj.  Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 ze zmianami )

?Podatnicy? są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym ? do końca trzeciego miesiąca i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a suma należnych zaliczek za okres od początku roku?

Obowiązek złożenia zeznania rocznego dotyczy wszystkich organizacji ? również tych, które uzyskały tylko dochody przedmiotowo zwolnione. ( zwolnienia przedmiotowe art. 17 ust.)

Organizacje pozarządowe, jako podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych rozliczają swoje dochody składając zeznanie na formularzu CIT?8.

Do zeznania dołączamy załącznik CIT-8/O a także CIT?D w razie przekazania lub otrzymania darowizny.

--> Termin złożenia ? do końca trzeciego miesiąca po roku podatkowym, w tym terminie wpłacamy należny podatek.

Organizacja, która wybrała rok podatkowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym, zeznanie składa do 31 marca roku następującego po roku podatkowym.

Zeznanie muszą składać podatnicy, z wyjątkiem podmiotowo zwolnionych od podatku. W związku z tym, że organizacje pozarządowe nie zostały zwolnione z tego obowiązku, muszą składać zeznanie niezależnie od tego, jaki wynik finansowy uzyskały.  Sam fakt uzyskiwania dochodów wyłącznie przedmiotowo zwolnionych od podatku ( art. 17 ust. 1 ustawy ) nie zwalnia od obowiązku złożenia CIT?8.

Ważne! Zeznanie CIT-8 podpisuje osoba odpowiedzialna za obliczenie podatku, osoba lub osoby, które zgodnie ze statutem są uprawnione do zarządzania organizacją ? zwykle członkowie zarządu. Zeznanie może podpisać także pełnomocnik. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego

Sprawozdanie finansowe

Sprawozdanie finansowe składa się z:

  • bilansu;
  • rachunku zysku i strat (w przypadku organizacji nieprowadzących działalności gospodarczej zwany rachunkiem wyników)
  • informacji dodatkowej

Podstawowe wzory tych dokumentów zawiera ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. ( tj. Dz. U. Nr 152 poz.1223 z 2009r. ze zm. ) Organizacje nieprowadzące działalności gospodarczej mogą zastosować formularze uproszczone.

 

II. Rozliczanie wynagrodzeń z umowy o pracę, umowy zlecenie, umowy o dzieło.

1) umowa o pracę ? art. 12 ust. 1 ustawy  z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tj. Dz. U. Nr 51, poz. 307 z 2010r. ze zmianami:

a)? Za przychód ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartości pieniężnych świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość zastała z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ?

b) art. 22 ust. 2 ustawy definiuje koszty uzyskania ze stosunku pracy oraz pracy nakładczej:

-  111,25 zł, miesięcznie , 1 335,- zł roczne   dla nie dojeżdżających

-  139,06 zł  miesięcznie , 1 668,72 roczne    dla dojeżdżających

c) art. 32 ust. 1 i 3 ustawy ? wysokość zaliczek

-  18% minus 1/12 kwoty zmniejszającej podatek  556,02 tj. 46,34 zł,

-  32% za miesiąc po miesiącu w którym przekroczono podstawę 85 528,- zł,

- termin płatności zaliczek do US ? do 20 dnia miesiąca po miesiącu w

którym pobrano zaliczki na podatek  ( art. 38 ust. 1)

d) obowiązki płatnika / organizacji zatrudniającej pracownika /

- obliczyć i pobrać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy w

należytej wysokości,

- terminowo odprowadzać te zaliczki na rachunek urzędu skarbowego,

08 1010 1469 0000 8422 2300 0000 NBP o/o Poznań /

- sporządzić roczne obliczenie podatku ( PIT-40) w przypadku złożenia

przez pracownika  oświadczenia PIT-12,    Termin ? ostatni dzień lutego,

- sporządzić i doręczenie pracownikom, którym nie dokonano rozliczenia

rocznego PIT-11, informacja imienna o dochodach i pobranych zaliczkach,

1 eg. do US,

- sporządzić roczną deklarację  PIT-4R -  termin ? 31 stycznia,

2/a umowy zlecenie / umowy o dzieło ? art. 13 pkt. 8 ustawy przychody z tytułu

wykonywania usług, na podstawie  umowy zlecenia lub umowy o dzieło,

b) koszty uzyskania ? art. 22 ust. 9 pkt. 4 ustawy  wynoszą 20% uzyskanego

przychodu pomniejszonego o potracone składki na ubezpieczenie emerytalne,

rentowe i chorobowe,

c) wysokość zaliczek na podatek dochodowy art. 41 ust. 1 ustawy 18 % -

pomniejszona  o składki na ubezpieczenie zdrowotne,  termin płatności ? do 20 dnia

miesiąca po miesiącu w którym pobrano  zaliczkę na podatek  ( art. 42 ust. 1 ),

d) obowiązki płatnika / organizacji /

- czynności jak przy umowie o pracę,  PIT-11 wiersz 6,

Ważne ! Art. 30 ust 1 pkt. 5a ? od dochodów pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18 % przychodu jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200,- zł. Obowiązek płatnika ? PIT?8AR.

 

III. Diety, zwroty kosztów podróży, szkolenia a przychód.

Art. 21 ust. 1 pkt. 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

? wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży osoby niebędącej pracownikiem do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju? - jest to zasada generalna.

Podróże krajowe ( dieta ? 23,-zł, ryczałt za nocleg ? 34,50 zł, ryczałt na dojazd ? 4,60 zł )

Reguluje przepis: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju ( Dz. U. Nr 236, poz. 1990; ost. zm. w Dz. U. Nr

227, poz. 1661 z 2006r. )

Rozliczanie kosztów przejazdu ? ?kilometrówka?

Stawki za 1 km przebiegu:

sam. osobowy poj. silnika do 900 cm3 -  0,5214 zł,

sam. osobowy poj. silnika powyżej 900 cm3 ? 0,8358 zł,

motocykl ? 0,2302 zł,

Miesięczne kwoty ryczałtów za używanie samochodów osobowych w miejscowościach do

100 tyś. mieszkańców  - limit kilometrów -300 km,

poj. silnika do 900 cm3 ? 156,42 zł,

poj. powyżej 900 cm3 ? 250,74 zł,

Reguluje przepis: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie Warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotów kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy ( Dz. U. Nr 27, poz. 271; zm. ostatnia w Dz. U. z 2007r. Nr 201, poz. 1462 )

Wniosek ! Jeżeli wypłacone kwoty pieniężne  osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych spełniają warunki określone w art. 21 ust. 1 pkt. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to u tych osób nie powstaje dochód  podlegający opodatkowaniu a zatem organizacja nie będzie zobowiązana do pobierania zaliczek na podatek dochodowy.

Ponadto ? art. 45 ust.1pkt. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie określa obowiązek korzystającego pokrycie kosztów podróży służbowych i diet na dotyczących pracowników zasadach określonych w/w przepisach.

Jeśli organizacja  wysyła w podróż służbową osobę z nią nie związana umowami lub członkostwem to najlepiej podpisać umowę wolontariacką ? wówczas rozliczenie na zasadach dotyczących pracowników.

Szkolenia:

W przypadku wolontariuszy ? art. 21 ust. 1 pkt. 113 stwierdza ? ? wolne od podatku dochodowego są wartości świadczeń otrzymanych przez wolontariuszy na postawie ustawy o działalności pożytku publicznego ?

Świadczenia przysługujące wolontariuszowi określa art. 46 ustawy o pożytku publicznym:

- wymienione min. świadczenia zdrowotne, ubezpieczenia,- nie wymienione są szkolenia, a zatem jest to przychód dla korzystającego ze szkolenia jak przychód z innych źródeł ? obowiązek wystawienia PIT- 8C.

 

IV. Organizacje pozarządowe a podatek dochodowy od osób prawnych:

Organizacje pozarządowe podlegają ustawie  z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tj. Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 ze zmianami).

Art. 17 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy

? wolne od podatku są :?dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo ? techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie  kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele ?

dalej art. 17 ust.1 pkt 6c

? dochody organizacji pożytku publicznego, o których mowa w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie  - w części przeznaczonej na działalność statutową, - z  wyłączeniem działalności gospodarczej?,

Dla organizacji pożytku publicznego zakres  zwolnienia poszerzony  o zakres wszelkich celów realizowanych przez te organizacje  a wynikających ze sfery zadań publicznych wymienionych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

dalej art. 17 ust.1 pkt 16

? dochody z tytułu prowadzenia loterii fantowych i gry w bingo fantowe na podstawie zezwolenia wydanego na mocy odrębnych przepisów?,

dalej art. 17 ust.1 pkt 23

? dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy??

dalej art. 17 ust.1 pkt 40

? składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych ? w części nieprzeznaczonej na  na działalność gospodarczą?,

dalej art. 17 ust.1 pkt 47

? dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego,  z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach?,

dalej art. 17 ust1 pkt 48

? kwoty otrzymane od agencji rządowych, jeżeli agencje otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa, ?  ( np. NFOŚ,  PREON,)

Ważne!

Art.16 ust. 1 pkt 58 ustawy o pdop nie uważa się za koszty wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów zwolnionych. Co oznacza że otrzymane z tych źródeł środki są dla organizacji dochodem, ale dochodem zwolnionym z opodatkowania.

 

V. Organizacje pozarządowe a działalność gospodarcza.

Art. 2 ustawy  z dnia 2 lipca 2002 roku o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 220 poz. 1447 z 2010 r.) stwierdza ? działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły?.

Aby mieć możliwość prowadzenia działalności gospodarczej konieczne jest zarejestrowanie  organizacji w rejestrze przedsiębiorców w KRS. Z chwilą dokonania wpisu organizacja  staje się przedsiębiorcą z wszelkimi tego konsekwencjami.

 

Loterie fantowe

Jak uzyskać zezwolenie na przeprowadzenie loterii fantowej

Aby otrzymać zezwolenie na urządzenie loterii fantowej, należy wystąpić z wnioskiem do dyrektora izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej urządzana jest loteria. W przypadku gdy loteria będzie miała zasięg przekraczający właściwość miejscową, wniosek powinien być złożony do dyrektora właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę organizatora.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 32 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Co powinien zawierać wniosek o udzielenie zezwolenia

We wniosku o udzielenie zezwolenia należy umieścić określenie rodzaju gry, nazwę i status prawny podmiotu występującego z wnioskiem, dane osób zarządzających podmiotem występującym z wnioskiem oraz reprezentujących go.

Ważne jest też dokładne określenie obszaru, na którym planowane jest urządzenie loterii, oraz czasu, w którym będzie się ona odbywać. Trzeba wyznaczyć cel, na który zostanie przeznaczony dochód z loterii, oraz określić planowaną wielkość sprzedaży losów.

Do wniosku należy załączyć gwarancję wypłacalności nagród oraz projekt regulaminu gry, a także ekspertyzę losów potwierdzającą zabezpieczenie przed sfałszowaniem lub przedwczesnym odczytaniem wyniku gry. Konieczne jest również dostarczenie potwierdzenia legalności źródeł pochodzenia kapitału zakładowego, środków finansowych lub innego majątku przeznaczonego na urządzanie loterii.

Nie należy zapomnieć o aktualnym zaświadczeniu o niezaleganiu w podatkach oraz z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa skarbowe.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 45 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Opłaty związane z organizacją loterii fantowych.

Za udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii fantowej na terenie jednego województwa organizator jest zobowiązany do wniesienia opłat w wysokości 50 proc. kwoty bazowej, czyli 1635,70 zł. Loterie fantowe obciążone są również podatkiem od gier w wysokości 10 proc. sumy wpływów uzyskanych ze sprzedaży losów.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 69, 74 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Kara za przeprowadzenie loterii bez zezwolenia

Podmiot urządzający loterię fantową bez zezwolenia podlega karze pieniężnej w wysokości 100 proc. przychodu uzyskanego z loterii. Kary pieniężne wymierza w drodze decyzji naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra. Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Obowiązują deklaracje dla podatku od gier:

Opublikowane zostało rozporządzenie ministra finansów z 27 stycznia 2010 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowej dla podatku od gier. Określa ono wzory deklaracji podatkowych dla podatku od gier, nadając im nazwy: POG-5 wraz z załącznikami POG-5/A, POG-5/C, POG-5/D oraz POG-P.

Deklaracja POG-5/D przeznaczona jest dla podatników urządzających grę bingo fantowe i loterie fantową.

Rozporządzenie weszło w życie 31 stycznia 2010 r.